Ammar Duba (46) heeft al meerdere levens geleid voordat hij voor de klas kwam te staan. Hij werd geboren in Damascus, groeide deels op in Saudi-Arabië en Abu Dhabi, studeerde telecommunicatie-engineering en werkte vervolgens vijftien jaar als bankier in Dubai, in een wereld van cijfers en management. Toch is dat niet het eerste wat hij noemt wanneer je hem vraagt wie hij is. Dan glimlacht hij en zegt: “Ik ben eigenlijk mijn hele leven comedian geweest, totdat ik ontdekte dat ik comedian ben.” Inmiddels woont hij al zes jaar in Nederland en staat hij – naast op het podium – ook voor de klas.
1. Eerlijkheid
Voor Ammar begint veel bij eerlijkheid, maar hij bedoelt niet de vriendelijke variant waarbij niemand zich ongemakkelijk hoeft te voelen. Hij noemt het zelf “brutally honest”. “Ik probeer altijd eerlijk te zijn. Echt eerlijk.” In de klas betekent dat dat hij niet om moeilijke momenten heen loopt. Hij herinnert zich een deelnemer die voortdurend klaagde over Nederland en over de manier waarop nieuwkomers worden behandeld.
Ammar liet hem eerst praten, maar besloot daarna in te grijpen. “Ik zei: je hebt geleden, dat zie ik en dat begrijp ik. Maar je moet ook je realiteit begrijpen.” Zo’n moment kan een klaslokaal stil maken, al ziet Ammar daar juist de waarde. “Sentiment is besmettelijk”, zegt hij. Als neerslachtigheid steeds wordt herhaald, neemt de groep dat gevoel over. Eerlijkheid is voor hem daarom een manier om mensen uit een vast patroon te halen. “Het laat je het leven begrijpen, zelfs al is het bot.”
- Diepgang
Naast eerlijkheid zoekt Ammar altijd naar diepgang. Hij wil weten wat er onder een woord, cultuur, systeem of gewoonte ligt. “Ik wil de betekenis van dingen begrijpen”, zegt hij. “Als je die betekenis begrijpt, zie je dat dingen in verschillende delen van het leven vaak op elkaar lijken.”
Die manier van denken zie je terug in zijn lessen. Hij legt onderwerpen niet alleen uit, maar haalt ze uit elkaar. Zijn achtergrond in management en banking helpt daarbij. Wanneer deelnemers de Nederlandse werkcultuur vreemd vinden, plaatst hij die in een groter verhaal. “De platte hiërarchie, de open-deurpolitiek, efficiënt samenwerken, dat zijn dingen waar Nederland veel aan heeft bijgedragen”, legt hij uit. Ook bij waarden blijft hij niet aan de oppervlakte. Tijdens een oefening waarin deelnemers hun eigen samenleving vormgeven, kwam een vrouw met de woorden “rechtvaardigheid” en “eerlijkheid”. Ammar stopte haar even. “Ik vroeg: weet je het verschil tussen die twee?”
Ze kon het niet uitleggen en Ammar nam het woord: “Eerlijkheid komt vóór de handeling”, vertelt hij. “Je ontwerpt iets eerlijk om conflict te voorkomen. Gerechtigheid komt daarna, wanneer er al onrecht heeft plaatsgevonden.” De vrouw keek hem aan en zei: “Oh my God.” Dat zijn de momenten waar hij naar zoekt. “Dan zie je dat mensen niet alleen woorden leren”, zegt hij, “maar echt begrijpen waarom iets belangrijk is.
- Plezier
Tegenover die diepgang staat plezier, al is het voor Ammar geen tegenstelling. Plezier is juist de ingang tot leren. “Ik wil geen speelsheid uit het leven halen”, zegt hij. “Plezier is essentieel.” Hij benoemt in de klas vaak wat iedereen toch al weet: deelnemers zitten er omdat het moet, omdat ze een traject volgen en een certificaat nodig hebben. “|k ben geen magiër. Ik kan iemand niet in zeven uur veranderen.” Wat hij wel kan doen, is een sfeer creëren waarin mensen zich veilig genoeg voelen om mee te doen. “Ik zeg: ik weet dat je hier bent omdat het verplicht is. Maar waarom zouden we er niet ook iets uithalen en er plezier in hebben?”
De groep ontspant, deelnemers maken grapjes, vertellen over hun land en gaan met elkaar in gesprek. Volgens Ammar wordt ernst soms overschat. “Je gebruikt het wanneer plezier faalt. Maar plezier faalt bijna nooit.” Hij vergelijkt plezier met licht. “Vlinders gaan naar het licht, niet naar een koude betonnen muur. Dus je geeft mensen licht.” En als het te los wordt, kan hij altijd nog ingrijpen. “Dan geef je ze even de koude steen, maar als ze weggaan met een glimlach, dan weet ik dat we iets goed hebben gedaan.”
Paspoortje
Naam: Ammar
Leeftijd: 46 jaar
Woonplaats: Assendelft
Geboren in: Damascus
Studie: Telecommunicatie-engineering
Favoriet eten: Arabische barbecue
Favoriete plek: “Mijn huis, met mijn familie.”
Guilty pleasure: ‘s avonds laat eten en na shows hangen met collega-comedians
