Amsterdam is Lana’s (29) thuisbasis, maar zeker niet haar grens. Ze is er geboren, getogen, studeerde er politicologie en Midden-Oostenstudies, en woont er nog steeds. “Mijn hele leven is in Amsterdam”, zegt ze. “Maar ik ben altijd geïnteresseerd geweest in wat daarbuiten gebeurt.” Ze leerde Arabisch in Jordanië, verdiepte zich in geopolitiek en mensenrechten, en werkt nu dagelijks met mensen uit alle hoeken van de wereld. “Wat ik echt over mezelf heb geleerd”, vertelt ze stralend, “is dat ik ervan houd om met mensen te werken en écht iets te doen voor een ander.”
- Gelijkwaardigheid
“We verdienen allemaal een gelijkwaardige behandeling”, vertelt ze vastberaden. “De één gelooft hierin, de ander daarin, de één komt daar vandaan, de ander ergens anders. Dat zou in principe niet uit moeten maken.” Maar dat is enkel in principe zo.
Lana groeide op in Nederland en met haar Koerdische roots kent ze het gevoel dat mensen al iets over je denken voordat jij iets hebt gezegd. “Als persoon van kleur maak je dat gewoon mee”, legt ze uit. “Mensen hebben soms een bepaald beeld van je op basis van hoe je eruitziet.” Soms zit dat in kleine opmerkingen. “Wat spreek je goed Nederlands”, noemt ze als voorbeeld. “Alsof ik minderwaardig ben, of niet kan tippen aan het niveau van de witte Nederlander.”
In de MAP-lessen stellen deelnemers soms vragen over discriminatie op de arbeidsmarkt. Lana doet dan niet alsof het niet bestaat. “Er zijn deelnemers die zeggen: ‘Ik heb gehoord dat er sprake is van discriminatie wanneer je gaat solliciteren’. Dan zeg ik: ‘Ja, dat klopt, dat is een probleem hier.’” Tegelijk wil ze deelnemers niet ontmoedigen. “Ik probeer ze mee te geven: laat het geen obstakel zijn. Doe het gewoon, solliciteer en laat jezelf zien. Als een plek al zo’n beleid heeft, dan weet je ook: dit is niet de plek voor mij.”
- Anderen helpen
Lana hoeft niet lang na te denken over waar haar behoefte om anderen te helpen vandaan komt. “Ik denk dat het er altijd al in heeft gezeten”, vertelt ze. “Ik heb het ook van mijn ouders geleerd.” Ze herinnert zich kleine momenten uit haar jeugd. Haar vader maakte op straat makkelijk contact met mensen uit de buurt. Haar moeder gaf mensen bij de supermarkt iets mee of liet Lana zelf iets geven. “Je krijgt eigenlijk al een beetje mee: we zijn allemaal mensen. Iemand die dakloos is, is nog steeds een mens. Je hoeft daar niet anders mee om te gaan.”
Die houding zie je ook terug in haar werk. Voor Lana betekent helpen niet dat je alles voor iemand oplost. Het zit vaak in aandacht en in iemand het gevoel geven dat fouten maken mag. Vooral in de conversatielessen, specifiek gericht op spreekvaardigheid, vindt ze dat belangrijk. “We wilden het zo laagdrempelig mogelijk houden, met de focus op het spreken van de Nederlandse taal, maar daarnaast genoeg ruimte maken voor grapjes tussendoor.”
Soms ziet ze heel concreet wat dat doet. Een deelnemer vertelde haar bijvoorbeeld dat tips uit de MAP hadden geholpen bij een sollicitatiegesprek. “Ze had extra gelet op haar lichaamshouding, haar kleding en enzovoort.” Dit lijkt vanzelfsprekend voor velen, maar voor nieuwkomers kunnen ze precies het verschil maken tussen onzeker een kamer in lopen en steviger in je eigen schoenen staan. Soms komt de waardering in een ander gebaar terug. “Ik kreeg een keer bloemen”, vertelt ze lachend. “En de deelnemers zeiden: ‘Dank je wel, we hebben van jou geleerd’. Dan besef je echt dat je impact maakt.”
- Rechtvaardigheid
“Ik heb een heel sterk gevoel voor rechtvaardigheid”, benadrukt ze ten slotte. “Dat zit ook diep in mijn Koerdische identiteit. Mijn ouders hebben onrechtvaardigheid ervaren, net als mijn voorouders. Zelf maak ik het nog steeds mee.” In de klas betekent rechtvaardigheid voor haar vooral eerlijkheid en alertheid. “Dat je ook mensen behandelt als mens. En dat als je ziet dat er een keer iets gebeurt wat gewoon niet kan, dat jij daar ook ingrijpt.” Ze trekt niemand voor, maakt geen onderscheid en let erop dat iedereen ruimte krijgt. Zeker in groepen met verschillende achtergronden, overtuigingen en ervaringen is dat van belang. “Waar wij echt de nadruk op leggen, is respectvol naar elkaar blijven.”
Lana combineert een rustige benadering met een handje vol betrokkenheid. Ze wil dat deelnemers zich welkom voelen, maar ook dat ze iets durven. “Fouten maken mag. We zijn hier om te leren.” Wat haar helpt, is dat ze zelf meerdere werelden kent. Ze is hier aldus geboren, maar groeide op met meerderde culturen. Ze kent Amsterdam op haar duimpje, maar heeft ook altijd over grenzen heen gekeken. Ze spreekt over haar ouders, die ooit zelf opnieuw moesten beginnen in Nederland, en merkt dat deelnemers daar hoop uit trekken. “Dan zie je ze wel soms denken: ‘Ah, weet je, er is hoop. Het komt wel.’ Het kan altijd goedkomen.”
Paspoortje
Naam: Lana
Leeftijd: 29 jaar
Woonplaats en geboren in: Amsterdam
Studie: Politicologie en Midden-Oostenstudies aan de UvA
Favoriet eten: Dolma, op de Koerdische wijze
Favoriete plek: Amsterdam, met Slemani als tweede thuis
Guilty pleasure: Eindeloos reality tv kijken
